Biến chứng tiểu đường ở chân: Tất cả những gì bạn cần biết

Biến chứng tiểu đường ở chân là một trong những rủi ro tiềm ẩn nhiều nguy hiểm với người bệnh. Những biến chứng này thường xuất hiện âm thầm, không có nhiều dấu hiệu cảnh báo rõ ràng và người bệnh thường bỏ qua những triệu chứng nhỏ, dẫn tới việc điều trị gặp rất nhiều khó khăn do bệnh đã ở giai đoạn nặng.

Vì sao người tiểu đường dễ bị tổn thương ở bàn chân?

Bệnh tiểu đường cả tuýp 2 và tuýp 1 đều có thể gây tổn hại hệ thống mạch máu và dây thần kinh ngoại vi - nguồn gốc sinh ra các vấn đề bàn chân ở người tiểu đường. Trong đó tổn thương động mạch ngoại biên và bệnh lý thần kinh ngoại vi là thường gặp phải.

  • - Đường huyết tăng cao lâu dài làm tổn thương mạch máu. Điều này dẫn tới hàm lượng máu đi nuôi dưỡng cho các bộ phận chân bị giảm, hạn chế khả năng làm lành vết thương và khiến vết thương lan rộng. Trường hợp bị tắc mạch hoàn toàn, bàn chân hoặc vùng ngón chân bị ảnh hưởng có thể bị hoại tử, buộc phải can thiệp bằng cách tháo khớp.
  • - Tổn thương thần kinh ngoại vi làm giảm khả năng nhận biết đau đớn, nóng, lạnh, đồng nghĩa là người bệnh giảm cảm nhận vết thương, vết xước ở chân để điều trị. Khi đó một vết xước nhỏ không được phát hiện để xử lý, lan rộng và nguy hiểm tăng lên theo thời gian.
  • - Người tiểu đường dễ bị nhiễm trùng. Nguyên nhân là môi trường đường thuận lợi cho sự phát triển của vi khuẩn, đồng thời hệ miễn dịch của người bệnh bị suy giảm từ đó làm vết thương khó liền.

 Đường huyết tăng cao làm tăng nguy cơ biến chứng bàn chân ở người tiểu đường

Đường huyết tăng cao làm tăng nguy cơ biến chứng bàn chân ở người tiểu đường

Biến chứng tiểu đường ở chân - Những tổn thương thường gặp

Loét chân là một trong những biến chứng tiểu đường nguy hiểm, có thể xảy ra ở mu bàn chân, ngón cái với tỷ lệ tử vong cao gần bằng tử lệ tử vong do ung thư và HIV - AIDS. Nguyên nhân gây loét chân ở người tiểu đường lại khá phổ biến do việc lựa chọn giày dép sai sách, ví dụ đi giày quá chật, có lỏng và cứng, đi dép xỏ ngón…

Tại bệnh viện Nội tiết Trung ương Hà Nội hàng ngày tiếp nhận khá nhiều trường hợp nặng khi vào viện đã bị hoại tử ngón chân hoặc bàn chân vì phát hiện muộn hoặc điều trị sai cách. Đây là tổn thương nghiêm trọng, cần phải được xử lý với các bác sĩ có chuyên khoa uy tín và điều trị tích cực tại bệnh viện.

Ngoài loét chân, người tiểu đường còn có thể gặp phải các rủi ro sau:

  • Tổn thương ngoài da: Da khô, ngứa, bong da hoặc nứt nẻ có thể là dấu hiệu cảnh báo biến chứng tiểu đường. Do giảm lưu thông mạch máu dưới da kết hợp rối loạn quá trình bài viết mồ hôi khiến da khô, ngứa có thể là do vi nấm phát triển trên về mặt da, khiến người bệnh gãi nhiều, điều này lại có thể vô tình gây ra một vết loét ở người tiểu đường.
  • Nhiễm nấm móng chân hoặc kẽ chân: Vùng kẽ chân có thể dễ bị nhiễm nấm nếu người bệnh sau khi rửa chân không lau khô. Do môi trường ẩm mốc có thể khiến vi nấm phát triển rất nhanh. Móng chân nhiễm mấm thường có biểu hiện dày lên, hóa sừng, móng chuyển sang màu vàng hoặc trắng đục, phần móng dễ bị gãy, bong ra rất nguy hiểm.
  • Chai chân: Sự lắng đọng collagen có thể khiến phần gót chân dễ bị chai. Các chai chân này có thể xuất hiện ở người bình thường, hoặc những người làm nghề nông, phải đi lại nhiều. Điều này khiến họ ít để ý đến vấn đề này hơn. Khi chai chân dày lên, có thể gây nứt nẻ, lở loét trở thành ổ nhiễm trùng mới.
  • Bàn chân Charcot: Người bệnh tiểu đường có thể giảm cảm giác đau, vì vậy khi có một chấn thương nhỏ (ví dụ gãy xương nhỏ) sai khớp hoặc gẫy xương người bệnh không cảm nhận thấy đau và không có thói quen đi kiểm tra. Điều này khiến cho chỗ tổn thương không được bảo vệ, khi người bệnh đi lại, càng đè nặng lên vết thương, điều này tạo thành vòng xoáy liên tục, khiến tổn thương ngày một nặng hơn. Dấu hiệu nhận biết biến chứng này không rõ ràng, tuy nhiên một số người có thể khới phát tình rạng đau, nóng, sưng tại chân.

Đoạn chi – Hậu quả khi bị biến chứng tiểu đường ở chân

Khác với người bình thường, người tiểu đường thường giảm lưu lượng máu tới nuôi dưỡng vết thương ở chân, kết hợp cùng biến chứng nhiễm trùng và biến chứng thần kinh làm vị trí tổn thương không được cung cấp đủ oxy và chất dinh dưỡng, không đủ tế bào miễn dịch dọn dẹp vết thương, khiến cho các tế bào chết cũng không được dọn dẹp, trở thành ổ nhiễm trùng ngày càng lan rộng, và điều này có thể khiến người bệnh phải đối diện với nguy cơ đoạn chi.

Người bệnh may mắn hơn có thể chỉ cần tháo khớp đốt chân, ngón chân, hoặc bàn chân. Một số trường hợp tuy vết thương ở bàn chân nhưng do vị trí tắc động mạch là ở đoạn cẳng chân nên có thể cần thiết phải tháo khớp trên đầu gối.

Biến chứng chân ở người tiểu đường tuy ít phổ biến hơn biến chứng thần kinh nhưng hậu quả mà nó gây ra lại khó có thể khắc phục. Vì vậy, ngay từ bây giờ bạn hãy chủ động hơn trong việc phòng ngừa và tìm cách chữa trị ở giai đoạn sớm để hạn chế tối đa nguy cơ đoạn chi.

Hướng dẫn cách chăm sóc bàn chân cho người tiểu đường

Hiểu được tầm quan trọng và mức độ nguy hiểm khi người tiểu đường bị biến chứng bàn chân, vì vậy tại Bệnh viện Nội tiết Trung ương đã đưa ra khuyến cáo giúp người bệnh tiểu đường có thể tự chăm sóc bàn chân khi ở nhà.

 Chăm sóc bàn chân hàng ngày giúp người tiểu đường phát hiện sớm các tổn thương

Chăm sóc bàn chân hàng ngày giúp người tiểu đường phát hiện sớm các tổn thương

Sau đây là các khuyến cáo cụ thể:

  • - Kiểm tra bàn chân hàng ngày vào mỗi buổi tối trước khi đi ngủ. Nếu mắt bạn đã kém, hãy nhờ người thân bên cạnh, lưu ý kiểm tra chỗ sáng đèn, quan sát kỹ phần kẽ chân.
  • - Rửa chân hàng ngày: Dùng nước ấm rửa sạch lòng bàn chân, lau nhẹ nhàng vùng kẽ chân. Bạn có thể sử dụng xà phòng hoặc rửa bằng nước. Không nên ngâm châm quá 5 phút. Sau khi rửa sạch, dùng khăn mềm lau khô, chú ý phần kẽ chân.
  • - Tránh bị bỏng: Bạn có thể nhờ người nhà kiểm tra nước rửa chân hoặc nước tắm để tránh bị bỏng. Hoặc bạn có thể sử dụng nhiệt kế để kiểm tra nhiệt độ.
  • - Cắt móng chân nếu móng đã quá dài, nếu thị lực kém hãy nhờ người thân cắt hộ. Không nên cắt quá ngắn thì vì có thể chạm vào phần thịt, khi cắt nên ngâm khoảng 5 phút cho móng mềm ra sẽ dễ cắt hơn.
  • - Lựa chọn tất và giày dép phù hợp với kích cỡ chân, công việc. Không nên đi giày cao gót, dép xỏ ngón vì dễ bị tổn thương chân.
  • - Kiểm soát tốt đường huyết bằng chế độ ăn, tập luyện hợp lý, dùng thuốc và tái khám theo định kỳ. Bên cạnh đó, nên tránh xa thuốc lá, uống rượu bia… để kiểm soát tốt bệnh, ngăn ngừa biến chứng xuất hiện.

Có thể thấy rằng biến chứng tiểu đường ở chân rất nguy hiểm và có những diễn biến phức tạp khi không được phát hiện và xử lý đúng cách. Tuy nhiên hầu hết các biến chứng này hoàn toàn có thể chủ động phòng ngừa bằng một lối sống tích cực. Nếu bạn đang có những biểu hiện nghi ngờ biến chứng hoặc bạn bị bệnh nhưng vẫn loay hoay chưa biết cách nào chữa trị hiệu quả, đừng ngần ngại chia sẻ với các chuyên gia của Biến chứng tiểu đường để được giải đáp trong thời gian sớm nhất.

XEM CHIA SẺ CÁCH CHỮA BIẾN CHỨNG BÀN CHÂN TIỂU ĐƯỜNG HIỆU QUẢ, NGĂN ĐOẠN CHI

Ds. Lê Hoa

Nguồn: https://www.medicinenet.com/foot_problems_diabetes/article.htm#can_diabetes-related_foot_problems_be_prevented

Các bài viết khác

Bình luận

Viết bình luận

Chưa có bình luận nào, hãy là người đầu tiên!