Sử dụng insulin trong đái tháo đường và những lưu ý


Ngoài đái tháo đường typ1, hiện nay Insulin được chỉ định cho khoảng 40% các trường hợp đái tháo đường typ2. Do đó người bệnh cần lưu ý một số điều sau.

Insulin là hormone được các tế bào beta của đảo tụy tiết ra liên tục trong ngày, có tác dụng điều hòa lượng đường trong máu. Khi lượng đường trong máu tăng cao (đặc biệt là sau mỗi bữa ăn) sẽ kích thích tuyến tụy tăng tiết insulin để sử dụng đường. Bởi vậy, vì một lý do nào đó làm giảm tiết insulin hay giảm khả năng hoạt động của insulin sẽ gây ra bệnh đái tháo đường (ĐTĐ). Trong những trường hợp này, việc sử dụng thuốc insulin là rất cần thiết.

Tuy nhiên, trong quá trình sử dụng, người bệnh cần lưu ý những điều sau đây để tránh gặp phải các tình trạng như: shock phản vệ do chuyển loại insulin có nguồn gốc khác nhau hay tụt đường huyết…

Không chỉ người bệnh tiểu đường typ1 mới sử dụng Insulin

Insulin được chỉ định điều trị bắt buộc đối với người bệnh tiểu đường type 1, do các tế bào beta của đảo tủy giảm hoặc không còn khả năng sản xuất insulin, dẫn đến sự thiếu hụt insulin tuyệt đối. Người bệnh phải sử dụng insulin suốt đời và cần tuân thủ nghiêm ngặt theo chỉ định của bác sĩ về thời gian, liều lượng sử dụng. Đồng thời, cần theo dõi đường huyết hàng ngày và thông báo ngay với bác sĩ nếu có hiện tượng tăng hay giảm đường huyết bất thường, để được điều chỉnh mức liều phù hợp. Tuyệt đối lưu ý không được tự thay đổi liều hoặc dạng thuốc đang sử dụng.

lưu ý khi sử dụng insulin

Tiêm insulin được chỉ định bắt buộc cho người ĐTĐ typ1

Bệnh ĐTĐ typ2 không phụ thuộc vào insulin, do đó không bắt buộc sử dụng trong điều trị như ĐTĐ typ1. Tuy nhiên, hiện nay người bệnh đái tháo đường type2 được khuyến cáo nên sớm sử dụng insulin, để ổn định đường huyết, giảm gánh nặng và cải thiện chức năng của tuyến tụy, nhờ đó có thể làm chậm tiến triển bệnh.

Bên cạnh đó, trong một số trường hợp người bệnh ĐTĐ typ2 bắt buộc phải sử dụng insulin như:

- Có rối loạn mỡ máu và tăng triglyceride không đáp ứng với thuốc hạ mỡ máu.

- Người bệnh suy gan thận, viêm tụy hay phẫu thuật cắt tụy

- Đã bị biến chứng ở giai đoạn nặng hay người bệnh ĐTĐ typ2 lâu năm

- Các thuốc hạ đường huyết tương tác với thuốc điều trị bệnh khác hoặc dị ứng với các thuốc hạ đường huyết khác.

- Biến chứng tăng đường huyết cấp tính, hội chứng ceton, tăng áp lực thẩm thấu

- Người bệnh trong quá trình phẫu thuật, điều trị bệnh lý khác

- Phụ nữ có thai hay đang cho con bú

Ngoài ra, insulin còn được chỉ định sử dụng tạm thời cho một số đối tượng có nguy cơ cao mắc ĐTĐ như người béo phì, ung thư, sử dụng thuốc corticoid kéo dài, stress kéo dài, người già bị lão hóa các tế bào tuyến tụy dẫn đến giảm tiết insulin…

Hiện nay có rất nhiều dạng thuốc insulin với hàm lượng và thời gian tác dụng (nhanh, chậm, kéo dài) khác nhau. Việc lựa chọn loại thuốc, mức liều tùy thuộc vào tình trạng, độ tuổi, phác độ điều trị của từng bệnh nhân và cần có sự kiểm soát, đánh giá của bác sĩ.

Lưu ý khi sử dụng insulin

Thuốc insulin được tách, chiết từ tuyến tụy của động vật (heo, bò, cừu…) hay bằng công nghệ tái tổ hợp di truyền từ insulin của người. Với dạng insulin từ động vật, có thể gây ra phản ứng dị ứng do có một số sự khác biệt về thành phần so với insulin ở người, tuy nhiên giá thành sản xuất lại rẻ hơn rất nhiều so với insulin ở người nên hiện nay vẫn đang được sử dụng phổ biến.

Những người bệnh đang sử dụng dạng insulin có nguồn gốc từ người nếu chuyển sang dạng từ động vật sẽ xuất hiện phản ứng dị ứng, có thể gây shock do tiêm trực tiếp vào máu, do đó người bệnh không được tự ý chuyển đổi dạng thuốc mà chưa có chỉ định của bác sĩ.

Ngược lại, những người đang dùng insulin có nguồn gốc từ người có thể chuyển sang dùng loại có nguồn gốc động vật mà không gây phản ứng nghiêm trọng, nhưng do có sự khác biệt về hiệu quả điều trị nên người bệnh cần hỏi ý kiến bác sĩ để có chỉ định liều thích hợp.

Insulin bị mất hoạt tính bởi acid dịch vị trong đường tiêu hóa nên không thể sử dụng bằng đường uống, mà chỉ dùng được bằng đường tiêm. Khi sử dụng thuốc tiêm insulin, người bệnh cần lưu ý đến các phản ứng dị ứng, cách bảo quản thuốc, phương pháp tiêm và biện pháp xử lý tác dụng phụ của thuốc:

- Phản ứng dị ứng như ngứa, nổi mẩn, đau, cứng, viêm… có thể xuất hiện ngay sau khi tiêm hoặc sau khi tiêm nhiều lần. Người bệnh cần thông báo với bác sĩ để có biện pháp xử lý kịp thời và thay thuốc điều trị phù hợp hoặc thay đổi vị trí tiêm.

- Bảo quản thuốc: Thuốc tiêm insulin nên được bảo quản trong tủ lạnh ở ngăn mát (4°C – 8°C), không để ở ngăn đá vì sẽ làm thay đổi hoạt tính của insulin. Có thể bảo quản ở nhiệt độ phòng (≤ 25°C), tránh ánh sáng, nhiệt độ cao. Thuốc hết hạn sử dụng, biến màu, đông cứng thì phải bỏ đi, tuyệt đối không được sử dụng. Đối với loại bút tiêm khi đang sử dụng thì không cần để trong tủ lạnh, chỉ cần tránh ánh sáng, nhiệt độ cao.

 lưu ý khi sử dụng insulin

Những lưu ý về phương pháp tiêm insulin

- Lưu ý khi tiêm: Trước khi tiêm nên xoa ấm lọ thuốc, giúp giảm đau khi tiêm và trộn đều thuốc. Nên tiêm dưới da ở cánh tay, bụng, đùi, mông và thay đổi vị trí mỗi lần tiêm. Không tiêm gần các khớp hay vùng da sát xương. Cần lưu ý kỹ thuật tiêm, nếu tiêm không đúng cách hay không vô trùng khi tiêm có thể gây nhiễm trùng nơi tiêm, chảy máu hoặc hoại tử da vùng tiêm.

Thuốc tiêm insulin an toàn với người bệnh, tuy nhiên có thể xảy ra tác dụng không mong muốn là hạ đường huyết với các triệu chứng như vã mồ hôi, hạ thân nhiệt, hoa mắt, chóng mặt, có thể co giật, hôn mê. Nguyên nhân chủ yếu là tiêm quá liều hoặc tiêm xong nhưng ăn muộn. Do vậy, người bệnh nên tuân thủ liều, thời gian tiêm thuốc, sử dụng loại thuốc, kim tiêm theo chỉ định; sau khi tiêm không nên nhịn đói quá lâu. Khi xuất hiện các triệu chứng của hạ đường huyết nên bổ sung ngay đường (uống nước đường, ăn bánh kẹo...), nếu xuất hiện triệu chứng co giật, hôn mê cần nhanh chóng đưa người bệnh đến cơ sở ý tế để được cấp cứu kịp thời.

 

xem bệnh nhân sử dụng tốtDs. Minh Phương

Nguồn: http://magazine.canhgiacduoc.org.vn/


Thông tin cho bạn: TPCN Hộ Tạng Đường giải pháp hỗ trợ điều trị giúp ổn định đường huyết và phòng ngừa biến chứng tiểu đường.

TPCN Hộ Tạng Đường - Giải pháp hỗ trợ điều trị và phòng ngừa biến chứng bệnh tiểu đườngĐặt mua tpcn Hộ Tạng Đường

 

 

Các bài viết khác

Bình luận

Viết bình luận

Chưa có bình luận nào, hãy là người đầu tiên!