Tổng hợp biến chứng bệnh tiểu đường tuýp 1 và 2 (Đái tháo đường)

Hầu hết các chuyên gia nội tiết đều đồng ý rằng: Sự nguy hiểm của bệnh tiểu đường (đái tháo đường) không nằm ở mức đường huyết cao, mà chính là ở các biến chứng của bệnh. Cho dù đó là bệnh tiểu đường tuýp 1 hay tuýp 2, biến chứng đều làm tăng nguy cơ về tim mạch, bệnh lý bàn chân, suy thận cùng với nhiều rủi ro khác. Bằng cách kiểm soát tốt đường huyết và các yếu tố nguy cơ, bạn có thể sống khỏe mạnh mà không lo biến chứng tiểu đường xuất hiện.

Biến chứng tiểu đường là gì và khi nào sẽ xảy ra?

Như chúng ta đã biết, mỗi cơ quan trong cơ thể được nuôi dưỡng và chi phối bởi hệ mạch máu và thần kinh. Biến chứng tiểu đường là những tổn thương ở mạch máu, thần kinh và các cơ quan đích đó, do quá trình rối loạn chuyển hóa đường kéo dài gây ra.

Cơ chế gây ra biến chứng tiểu đường ở mỗi người lại rất khác nhau. Theo thống kê của Tổ chức Y tế Thế giới, một nửa số người tiểu đường đã gặp các biến chứng thần kinh ngay tại thời điểm chẩn đoán với biểu hiện như tê bì chân tay, khô ngứa da, vết thương lâu lành... Các biến chứng cấp tính như hạ đường huyết, hôn mê do tăng đường huyết có thể gặp bất kỳ lúc nào trong quá trình điều trị. Những biến chứng khác có thể xuất hiện và kéo dài đến suốt đời nếu không được chữa trị kịp thời đúng cách.

Biến chứng tiểu đường ảnh hưởng tới toàn bộ cơ thể 

Biến chứng tiểu đường ảnh hưởng tới toàn bộ cơ thể

Biến chứng mạn tính

Bởi vì hệ thống mạch máu chạy đi nuôi dưỡng khắp cơ thể nên biến chứng mạn tính của bệnh tiểu đường không “buông tha” bất kỳ một cơ quan nào. Quá trình đường huyết tăng cao đã tạo ra rất nhiều gốc tự do, tạm gọi là “chất bẩn” trong lòng mạch. Những “chất bẩn” này đã theo dòng máu đến tim, mắt, thận, hệ thần kinh… và hủy hoại các cơ quan này. Dưới dây là những biến chứng tiểu đường mạn tính thường gặp.

Biến chứng mắt

Phần lớn bệnh nhân mắc tiểu đường trên 10 năm có tổn thương ở mắt. Bệnh tiểu đường lâu năm gây tổn thương các mạch máu nhỏ nuôi mắt, hậu quả là vỡ mạch máu và xuất huyết ở võng mạc. Người bệnh thường có biểu hiện mờ mắt, đau nhức trong hốc mắt, ruồi bay trước bắt… Biến chứng này thường được điều trị bằng thuốc hoặc dùng tia laser để làm lành các tổn thương trên võng mạc.

Biến chứng thần kinh

Hệ thần kinh mặc dù có chức năng điều khiển các cơ quan khác nhưng cũng cần được “nuôi sống” bằng các mạch máu nhỏ. Vì vậy, tổn thương thần kinh do bệnh tiểu đường cũng bắt nguồn từ sự tổn thương của các mạch máu nhỏ. Khi các dây thần kinh không có máu nuôi dưỡng, chúng sẽ bị tổn thương vĩnh viễn. Có hai dạng biến chứng thần kinh phổ biến:

- Biến chứng thần kinh ngoại vi: Gây rối loạn hoặc mất cảm giác, người bệnh sẽ gặp các dấu hiệu tê bì, châm chích, bỏng rát. Biến chứng này dễ dẫn đến nhiễm trùng, hoại tử do người bệnh bị mất cảm giác, không phát hiện được sớm các vết thương để điều trị. Nhiều trường hợp đáng tiếc đã phải cắt cụt chi.

- Biến chứng thần kinh tự chủ khiến bệnh nhân khó nuốt, nuốt nghẹn, chậm tiêu, khó tiêu, rối loạn tiêu hóa, đại tiểu tiện rối loạn…

Ngoài ra tổn thương thần kinh do đái tháo đường có thể ảnh hưởng đến các dây thần kinh quan trọng cho việc cương cứng dương vật, gây rối loạn chức năng cương dương, đó là biến chứng rối loạn cương.

Điều trị tổn thương thần kinh do tiểu đường cần dùng tới thuốc kết hợp với các bài tập giảm đau tê thần kinh và chế độ ăn uống, tập luyện để kiểm soát đường huyết hiệu quả.

Tê bì, nóng rát chân tay khiến bạn lo lắng? Xem ngay bí quyết giảm tê chân tay cho người tiểu đường tại đây.

Biến chứng thận, suy thận

Người tiểu đường có nguy cơ cao gặp biến chứng thận 

Người tiểu đường có nguy cơ cao gặp biến chứng thận

Mắc tiểu đường trên 20 năm, bạn có nguy cơ biến chứng ở thận. Ban đầu, tổn thương các mạch máu nhỏ trong thận dẫn đến sự rò rỉ của protein trong nước tiểu. Sau đó, thận mất dần khả năng để làm sạch và lọc máu, cuối cùng dẫn đến suy thận.

Làm xét nghiệm máu và nước tiểu có thể phát hiện sớm các tổn thương ở thận trước khi có triệu chứng. Biến chứng ở thận ở giai đoạn đầu có thể điều trị bằng thuốc và chế độ ăn uống hợp lý. Phát hiện sớm và điều trị các biến chứng ở thận có thể ngăn ngừa hoặc làm chậm lại tình trạng suy thận. Khi suy thận nặng có thể điều trị bằng cách lọc máu thường xuyên hoặc ghép thận.

Biến chứng tim mạch

Bệnh tim là nguyên nhân gây tử vong lớn nhất ở người bệnh tiểu đường. Sự xuất hiện và tiến triển của các bệnh về tim mạch là hệ lụy khó tránh khỏi với bệnh nhân tiểu đường. Lượng đường trong máu cao lâu ngày sẽ thúc đẩy quá trình xơ vữa, làm hẹp các động mạch lớn gây tai biến mạch máu não, nhồi máu cơ tim, tổn thương mạch máu chi dưới.

Biến chứng tim ở người tiểu đường cần được phát hiện sớm và điều trị bằng thuốc hoặc phẫu thuật.

Biến chứng nhiễm trùng

Đường trong máu cao là môi trường thuận lợi cho vi khuẩn phát triển, đồng thời làm suy yếu hệ miễn dịch của cơ thể. So với người bình thường, bệnh nhân tiểu đường dễ mắc các bệnh về nhiễm trùng như: nướu răng, sâu răng, viêm đường hô hấp, viêm phổi, cúm, nhiễm trùng đường tiểu, nấm da,... Tình trạng viêm nhiễm thường kéo dài, dai dẳng, người bệnh cần được điều trị kết hợp theo dõi tại bệnh viện.

Biến chứng trên da

Người bệnh tiểu đường tuýp 2 có màu da sẫm hơn so với người khỏe mạnh bình thường. Những vết cắt nhỏ hoặc vết xước trên da đều có thể trở thành những ổ nhiễm trùng nghiêm trọng và tiến triển nhanh chóng gây hoại tử nếu không được điều trị kịp thời. Nếu phát hiện vết xước trên da thì người bệnh cần ngay lập tức vệ sinh khu vực này, bôi kem kháng khuẩn và băng lại bằng băng vô trùng.

Trong trường hợp các vết thương chảy dịch và nhiễm trùng thì người bệnh cần đến gặp ngay bác sĩ điều trị để được chăm sóc.

Biến chứng bàn chân

Biến chứng bàn chân làm tăng nguy cơ tàn phế ở người tiểu đường 

Biến chứng bàn chân làm tăng nguy cơ tàn phế ở người tiểu đường

Ở người tiểu đường, hệ thống thần kinh bàn chân bị tổn thương làm bàn chân mất cảm giác, không thể nhận biết các thương tổn có thể mắc phải. Bàn chân người bệnh tiểu đường rất nhạy cảm và dễ bị nhiễm trùng. Đối với người bị biến chứng tiểu đường trên bàn chân, chỉ cần một vết xước nhỏ không được kịp thời phát hiện và xử lý cũng dễ dàng phát triển thành một ổ nhiễm khuẩn ăn sâu và lan rộng. Nhiều người bệnh tiểu đường buộc phải đoạn chi để bảo vệ mạng sống.

Bạn có vết thương, vết loét ở chân lâu lành? Đừng bỏ qua hướng dẫn chăm sóc bàn chân tại đây!

Bệnh nướu răng và sâu răng

Bệnh lý răng miệng là một trong những biến chứng tiểu đường ít người ngờ tới nhất. Khi mắc biến chứng răng miệng người bệnh có nguy cơ bị sâu răng, nướu răng, nha chu cao gấp đôi người bình thường. Vì vậy, người tiểu đường dễ gặp các vấn đề nha chu như cao răng, tụt lợi, viêm lợi, tiêu xương răng… Thậm chí, những trường hợp nặng chỉ cần ho khẽ cũng đã có thể bị rụng răng.

Biến chứng cấp tính

Biến chứng cấp tính của bệnh tiểu đường xảy ra đột ngột trong thời ngắn và rất dễ tử vong. Trong trường hợp gặp các biến chứng như vậy, người bệnh cần biết cách xử trí và đi bệnh viện cấp cứu kịp thời.

Hạ đường huyết

Xảy ra khi đường huyết xuống dưới 3.6 mmol/l (65 mg/dl), nguyên nhân có thể là: quá liều thuốc hạ đường huyết; ăn uống kiêng khem quá mức hoặc không ăn nhưng vẫn dùng thuốc; tập luyện quá sức hay uống quá nhiều rượu… Dấu hiệu nhận biết: đói cồn cào, mệt mỏi, run chân tay, bủn rủn, vã mồ hôi, choáng váng, hồi hộp đánh trống ngực

Cách xử trí: Khi có dấu hiệu hạ đường huyết nhẹ và trung bình, người bệnh phải nhanh chóng ăn nhẹ như cháo loãng, súp hoặc uống một cốc nước đường, hay ăn 1 chiếc kẹo và nằm nghỉ ngơi yên tĩnh. Khi tỉnh táo trở lại, nên được ăn đầy đủ chất dinh dưỡng. Trong trường hợp hạ đường huyết nặng cần đưa người bệnh đi cấp cứu ngay lập tức để được xử trí kịp thời.

Hôn mê

- Hôn mê do nhiễm toan ceton: Thường gặp ở người bệnh đái tháo đường tuýp 1. Nhiễm toan ceton có thể xảy ra khi nhiễm trùng, căng thẳng, hoặc chấn thương làm tăng nhu cầu insuIin của cơ thể. Ngoài ra, không đủ liều insuIin cũng là một yếu tố nguy cơ. Các triệu chứng của nhiễm toan ceton bao gồm buồn nôn, nôn và đau bụng, hơi thở có mùi chua. Khi đó phải ngay lập tức cấp cứu tại một cơ sở y tế chuyên khoa.

- Hôn mê do tăng đường huyết: Ở những bệnh nhân bị tiểu đường loại 2, các yếu tố như stress, nhiễm trùng, và một số loại thuốc (như cortico-steroids) cũng có thể dẫn đến lượng đường trong máu tăng cao bất thường. Mức đường máu cao kèm theo mất nước làm gia tăng độ thẩm thấu, tình trạng này có thể ngày càng trầm trọng hơn và dẫn đến hôn mê (hôn mê thẩm thấu), thường xảy ra ở những bệnh nhân cao tuổi. Giống như hôn mê do nhiễm toan ceton, hôn mê thẩm thấu là tình trạng cấp tính, cần lập tức điều trị ngay với truyền dịch tĩnh mạch và insuIin.

Làm gì để phòng tránh biến chứng khi bị tiểu đường tuýp 1, tuýp 2?

Mặc dù biến chứng tiểu đường xảy ra như một quy luật tất yếu của bệnh nhưng bạn vẫn có thể chủ động ngăn ngừa để giảm thiểu tối đa tác hại đối với cơ thể. Dưới đây là những cách phòng biến chứng được đúc rút từ người bệnh và các chuyên gia tiểu đường:

Kiểm soát tốt đường huyết, huyết áp và mỡ máu

Giữ đường huyết trong mức an toàn giúp bạn phòng biến chứng tiểu đường 

Giữ đường huyết trong mức an toàn giúp bạn phòng biến chứng tiểu đường

Bên cạnh việc dùng thuốc thì tập cho mình thói quen sống lành mạnh là một trong những cách phòng ngừa biến chứng bệnh tiểu đường hiệu quả, nó giúp bạn kiểm soát đường huyết, huyết áp và mỡ máu dễ dàng và nhanh chóng.

Những thói quen có lợi cho người tiểu đường bao gồm: Ăn uống điều độ (ăn nhiều trái cây, rau xanh, hạn chế carbohydrate/tinh bột, đường, đồ ăn nhanh, hạn chế rượu bia), vận động thường xuyên (ít nhất 30 phút mỗi ngày, 4 ngày mỗi tuần) và cố gắng kiểm soát căng thẳng.

Bạn đã biết cách ăn uống chuẩn để tránh biến chứng tiểu đường chưa? Xem ngay tại đây!

Tái khám định kỳ hoặc khi có dấu hiệu bất thường

Ít nhất 3 tháng một lần, bạn nên đi khám lại để điều chỉnh thuốc, chế độ ăn uống cho phù hợp. Bên cạnh đó, bạn cũng nên đi khám nếu có các dấu hiệu bất thường như:

- Thị lực giảm đột ngột, nhìn mờ hay có cảm giác ruồi bay trước mắt, ấn vào quầng mắt thấy đau, nhức...

- Vết thương lâu lành

- Nước tiểu bất thường, có bọt, màu sắc thay đổi

- Da khô ngứa

- Thường xuyên bị hạ đường huyết

- Tim đập nhanh, đau tức ngực...

Ít nhất mỗi năm 1 lần, bệnh nhân đái tháo đường type 2 và bệnh nhân ĐTĐ type 1 bị bệnh trên 5 năm nên làm xét nghiệm microalbumin trong nước tiểu để phát hiện sớm các tổn thương ở thận.

Giữ vệ sinh cơ thể và phòng tránh nhiễm khuẩn

Vệ sinh và chăm sóc bàn chân đúng cách hàng ngày là cách hiệu quả để phòng ngừa biến chứng. Bên cạnh đó, bạn cũng cần giữ vệ sinh cơ thể sạch sẽ, đặc biệt là một số vùng dễ nhiễm khuẩn như răng miệng, hệ sinh dục hay tiết niệu.

Phòng tránh nhiễm khuẩn, chấn thương, stress, sẽ giúp loại bỏ các yếu tố gây ảnh hưởng đến lượng đường trong máu.

Sử dụng sản phẩm chuyên biệt để phòng ngừa biến chứng

Hiện nay, nhiều người bệnh tiểu đường lầm tưởng rằng chỉ cần ổn định đường huyết là sẽ không mắc biến chứng. Thực tế, kiểm soát tốt đường huyết chỉ làm chậm sự xuất hiện của biến chứng chứ không hoàn toàn ngăn chặn được chúng. Vì vậy, cách phòng ngừa biến chứng tiểu đường hiệu quả nhất chính là kết hợp sử dụng sản phẩm chuyên biệt cho biến chứng. Tại Việt Nam, Hộ Tạng Đường là sản phẩm chuyên biệt đầu tiên giúp phòng ngừa và cải thiện biến chứng tiểu đường nhờ khả năng bảo vệ mạch máu - thần kinh và ổn định đường huyết.

 Hộ Tạng Đường là sản phẩm chuyên biệt cho biến chứng đái tháo đường

Hộ Tạng Đường là sản phẩm chuyên biệt cho biến chứng đái tháo đường

Với công thức toàn diện từ 4 thảo dược quý, Hộ Tạng Đường giúp:

- Giảm tê bì, đau nhức, bỏng rát chân tay.

- Giảm khô ngứa da, mờ mắt, tiểu đêm, nước tiểu sủi bọt

- Phòng ngừa biến chứng đột quỵ, loét chân, suy thận

- Giảm mệt mỏi, mất ngủ.

- Tăng cường chức năng tuyến tụy

- Ổn định đường máu lâu dài, giảm cholesterol máu.

Nếu bạn còn gặp khó khăn trong việc kiểm soát đường huyết và điều trị biến chứng tiểu đường, hãy xem người trong cuộc chia sẻ kinh nghiệm trong video sau:

Nếu bạn đang có dấu hiệu biến chứng tiểu đường, đừng chần chừ, hãy gọi cho chuyên gia tiểu đường để được tư vấn!


Hàng năm, biến chứng tiểu đường vẫn là một trong bảy nguyên nhân khiến nhiều người tử vong nhất. Cho đến thời điểm hiện tại, đây vẫn là bệnh mạn tính không có phương pháp điều trị dứt điểm. Tuy nhiên, nếu áp dụng tốt những hướng dẫn trong bài viết, người bệnh hoàn toàn có thể kiểm sát và chung sống hòa bình với tiểu đường 20 năm, thậm chí là 30 năm hay nhiều hơn, mà không cần phải lo lắng biến chứng đoạt mạng.

 (*)Thực phẩm này không phải là thuốc không có tác dụng thay thế thuốc chữa bệnh

 Đáp ứng của sản phẩm nhanh hay chậm còn tuỳ thuộc vào tình trạng bệnh, cơ địa của mỗi người và sự kiên trì trong quá trình sử dụng.

Kim Chi

Các bài viết khác

Bình luận

Viết bình luận

Chưa có bình luận nào, hãy là người đầu tiên!